Exit

Onderstromen en disfunctionele patronen ontdekken

In de onderstroom van jouw organisatie gaat het over cultuur, ongeschreven regels, onbewuste gebeurtenissen,  over verhalen en over wat ‘waar’ is. Ook gaat het bijvoorbeeld over de behoefte aan erkenning en zelfstandigheid, om vertrouwen en sociale veiligheid.

Heel veel van wat er in de onderstroom van jouw organisatie gebeurt, is vast en zeker positief en handig. Maar het kan gebeuren dat belangrijke ‘geluiden’ in die onderstroom het management niet meer bereiken. Dan gaan er onder medewerkers verhalen rond die niet op de radar staan bij het management. Of … Misschien staan ze wel bij een paar managers op het netvlies maar is er schroom om ze te benoemen in het MT of bij directie.

Niet zelden hebben dergelijke onderstromen een onbedoelde oorzaak. We maken heel vaak mee dat ze ontstaan door onbewuste en disfunctionele patronen.

Over disfunctionele patronen

Heel veel processen en gebeurtenissen in organisaties volgen min of meer vaste patronen. En dat is maar goed ook. Want die patronen helpen om de organisatie te kunnen besturen, om patiënten iedere dag weer zo goed mogelijk te helpen of klanten bij iedere opdracht of aankoop goede service te verlenen. Patronen zorgen voor voorspelbaarheid en helpen medewerkers om te handelen, te reageren op wat er gebeurt en te doen wat er moet gebeuren.

Het kan echter gebeuren dat patronen niet meer helpen om te bereiken wat bereikt moet worden. Dan worden het disfunctionele patronen. Bijvoorbeeld als de markt vraagt dat afdelingen slimmer en op een andere manier met elkaar samenwerken, helpt het niet als de medewerkers (onbedoeld) blijven doen wat ze altijd al deden. Of, als directie graag meer ondernemerschap in de organisatie nastreeft, helpt het niet als zij nieuwe initiatieven en plannen van medewerkers zelf eerst willen beoordelen en aanvullen in plaats van medewerkers die ruimte te bieden die nodig is om ondernemend te kunnen zijn.

 

Disfunctionele patronen waren ooit functioneel. In de loop der tijd zijn de mensen in de organisatie gewend geraakt aan deze patronen. Ondanks het feit dat ze inmiddels niet meer bijdragen aan wat er echt nodig is.

 

Van herkennen naar doorbreken

We maken het vaak mee dat één van de leidinggevenden, iemand uit de directie of van de afdeling HRM ons uitnodigt voor een gesprek om dat hij of zij door heeft dat er steeds minder effectief gewerkt wordt, dat ‘we niet loskomen uit vaste gewoonten’. Vanuit onze achtergrond als arbeids- organisatiepsychologen is het voor ons niet ingewikkeld om disfunctionele patronen samen met leidinggevenden en medewerkers zichtbaar te maken om vervolgens te werken aan nieuwe manieren van handelen die weer passen bij wat functioneel en nodig is.

Close
Go top